Niemcza to bez wątpienia jedno z najbardziej malowniczych miasteczek w regionie. Jego wyjątkowość polega na unikalnym usytuowaniu, które podkreślają same władze gminy.
"Niemcza to historyczne miasto, położone na wyniesionej ponad dolinę rzeczną skalnej ostrodze"
- czytamy na stronie promującej miejscowość.
To właśnie temu położeniu na wzgórzu miasto zawdzięcza swój niepowtarzalny, wydłużony układ urbanistyczny, który zachował się od czasów wczesnego średniowiecza. Otaczające je Wzgórza Niemczańskie i Gumińskie oraz przepływająca doliną rzeka Ślęza tworzą krajobraz, który zapiera dech w piersiach.
Niemcza starsza niż Wrocław? Dowody są w księgach!
Choć to Wrocław kojarzy nam się z początkami państwowości na Śląsku, to właśnie Niemcza może pochwalić się niezwykle wczesnymi wzmiankami.
"Najstarsze zapisy w księgach biskupich i kronikach z wczesnego Średniowiecza dowodzą, że Niemcza jest starsza od Wrocławia, a także, że Niemcza była trzecim, zaraz po Wrocławiu i Głogowie, najstarszym ośrodkiem grodowym posiadającym kościół" - czytamy na stronie Miasta i Gminy Niemcza.
Już w 990 roku kronikarze odnotowali walki o te tereny. Miasto od wieków było strategicznym punktem na mapie, a jego herb do dziś dumnie nawiązuje do korzeni. "Ten symbol wspólnoty rodowej Piastów Śląskich w swoim herbie Niemcza zachowała do dziś" - dowiadujemy się z urzędowych źródeł.
Bohaterska obrona z czasów średniowiecza
Niemcza zapisała się na kartach historii przede wszystkim dzięki wydarzeniom z 1017 roku. To wtedy mieszkańcy grodu stawili czoła potędze cesarza Henryka II. Świadek tamtych walk, kronikarz Thietmar, nie szczędził słów uznania: „Nigdy nie słyszałem o oblężonych, którzy by z większą od nich wytrwałością i bardziej przezorną zaradnością zabiegali o swoją obronę”.
Współczesna Niemcza to raj dla miłośników architektury. Unikatowy, wydłużony układ miasta wpisuje się w kształt wzgórza, na którym stoi. Spacerując uliczkami, niemal na każdym kroku można się natknąć na ślady przeszłości.
"Miasto, jak rzadko które w Polsce otoczone jest zachowanymi do dziś murami obronnymi z 1470 roku z basztą na wjeździe z południa i Bramą Dolną witającą od strony północnej"
- informują urzędnicy.
Co jeszcze warto zobaczyć w samej Niemczy?
Będąc w okolicy, nie możesz pominąć tych najważniejszych miejsc:
- Zamek Jadwigi - gotycko-renesansowa budowla z bogatą historią.
- Rynek z neoromańskim ratuszem oraz kamienicami, z których najstarsze pamiętają XVI wiek.
- Baszta Bramy Górnej oraz liczne fragmenty kamiennych fortyfikacji.
Jak dojechać do Niemczy?
Miasteczko, choć kameralne (liczy nieco ponad 2,7 tys. mieszkańców), jest świetnie skomunikowane. Leży tuż przy popularnej trasie DK8.
"Jadąc z Wrocławia na południe to zaledwie 40 km. Zaś z Kłodzka na północ tą samą drogą tyleż samo"
- informuje gmina.
To idealna odległość na jednodniową wycieczkę, która pozwoli odetchnąć od zgiełku wielkiego miasta.
13
Arboretum Wojsławice. Serce dolnośląskiej przyrody
Będąc w okolicach Niemczy, nie sposób pominąć miejsca, które przyciąga botaników z całej Europy. Chodzi o Wojsławice. Gmina promuje je jako: "Słynny na całą Polskę ogród botaniczny, idealny dla miłośników przyrody. Można tu podziwiać 7 Kolekcji Narodowych, m.in. różaneczników, piwonii, hortensji czy największą w Europie kolekcję liliowców". To właśnie tutaj rośnie buk „Serce Ogrodu”, czyli zdobywca tytułu Europejskiego Drzewa Roku 2024!
Opactwo Cystersów w Henrykowie: tu zapisano pierwsze polskie zdanie
Zaledwie krótka, malownicza przejażdżka dzieli Niemczę od miejsca o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej historii i języka. W Opactwie Cystersów w Henrykowie, wspaniałym barokowym kompleksie klasztornym z XVII wieku, spisano słynne zdanie uznawane za pierwsze zapisane w języku polskim. To tu, w murach będących dziś filią Wyższego Seminarium Duchownego, historia łączy się z duchowością i pięknem natury.
Poza wartością historyczną, kompleks w Henrykowie zachwyca jako perła architektury. Do dziś można podziwiać tu tarasowy ogród włoski, osiemnastowieczny ogród opacki oraz fragmenty murów obronnych z barokowymi bramami. Całość otacza rozległy park krajobrazowy, który razem z klasztornymi zabudowaniami tworzy fascynujący zespół architektoniczno-przyrodniczy, idealny na spokojny, całodniowy wypoczynek na Szlaku Cysterskim.
Niedaleko Nemczy - Góra Ślęża. Wejście na mityczny szczyt Śląska
Dla spragnionych górskich wędrówek, w niewielkiej odległości od Niemczy, wznosi się Ślęża (717,5 m n.p.m.). Choć jej wysokość bezwzględna nie jest imponująca, masyw góruje nad okolicą na ponad 500 metrów, co czyni go charakterystycznym punktem krajobrazu. To jednak nie widoki, a niezwykła historia przyciąga tu rzesze turystów. Góra od epoki brązu stanowiła centrum pogańskiego kultu solarnego, o czym do dziś świadczą tajemnicze kamienne rzeźby, takie jak „panna z rybą” czy „niedźwiedź”.
Pozostałości kamiennych wałów kultowych oraz posągi ze zagadkowym symbolem ukośnego krzyża rozpalają wyobraźnię badaczy i miłośników dawnych wierzeń. Dziś gęsta sieć szlaków pieszych, rowerowych oraz specjalne ścieżki archeologiczne pozwalają na aktywne odkrywanie mitycznej przeszłości tej śląskiej góry. Bliskość Wrocławia i Świdnicy czyni ją idealnym celem wycieczek, a jej zdobycie honorowane jest wpisem do Korony Gór Polski.
